Γράφει η Μαρία Παραγιουδάκη.* , Δασκάλα και Ψυχολόγος.
Η αξία του μοιράσματος είναι αναμφισβήτητα πολύ μεγάλη!
Όποιος μοιράζεται δείχνει συμπόνοια, αγάπη και ενσυναίσθηση στους γύρω του. Το μοίρασμα συμβάλλει επίσης στην ανάπτυξη της φιλίας και της συνεργατικότητας και στην καλλιέργεια θετικών συναισθημάτων, όχι μόνο στους άλλους ανθρώπους, αλλά και στον άνθρωπο που μοιράζεται.
Η πραγματικότητα βέβαια είναι, ότι πολλά παιδιά αρνούνται να μοιραστούν, με το συγκεκριμένο ζήτημα να προκαλεί πονοκέφαλο σε πολλούς γονείς, οι οποίοι με διάφορα μέσα προσπαθούν να πείσουν το παιδί τους να μοιραστεί όσα του ανήκουν με τα υπόλοιπα παιδιά.
Προκειμένου μάλιστα πολλοί γονείς να πετύχουν το προσδοκώμενο αποτέλεσμα, χρησιμοποιούν τακτικές που περιλαμβάνουν συχνά χειραγώγηση, εξαναγκασμό και έντονη πίεση, με αποτέλεσμα να μπλοκάρουν το παιδί, το οποίο δεν είναι αναπτυξιακά έτοιμο γι’ αυτό το βήμα, να το γεμίζουν με ορμόνες άγχους στρεσάροντάς το και να φθείρουν τη μεταξύ τους σχέση.
Γιατί το παιδί μου δεν μπορεί να μοιραστεί;
Τα παιδιά στην ηλικία των 18 μηνών ξεκινούν να αρνούνται λέγοντας όχι, ενώ λίγους μήνες αργότερα ξεκινά η χρήση της φράσης «δικό μου». Βέβαια η φράση αυτή δεν έχει την έννοια που της αποδίδουμε εμείς οι μεγαλύτεροι, καθώς μπορεί να σημαίνει και «το κρατάω εγώ τώρα» ή «μου αρέσει πολύ» (και αυτός είναι και ο λόγος που ίσως έχεις ακούσει το παιδί σου να χρησιμοποιεί τη φράση «δικό μου» και για αντικείμενα που ανήκουν σε κάποιον άλλο). Το παιδί επομένως δείχνει ήδη από τόσο μικρή ηλικία, ότι επιθυμεί να διαφοροποιηθεί και να ακουστεί.
Το παιδί σου αδυνατεί επίσης σε αυτή την ηλικία να κατανοήσει τον τρόπο που σκέφτεται ο άλλος (εγωκεντρισμός) και να δείξει συμπάθεια στη συναισθηματική κατάσταση και στις επιθυμίες του άλλου (ενσυναίσθηση). Η ενσυναίσθηση συγκεκριμένα αρχίζει να παρουσιάζει τις πρώτες ενδείξεις της στην ηλικία των 2 ετών, όμως θα χρειαστούν κάποια χρόνια ακόμα, προκειμένου να μπορούμε να μιλήσουμε γι’ αυτή.
Με τα παραπάνω δεδομένα σκέψου λοιπόν:
- Πόσο δύσκολο είναι για ένα μικρό παιδί να αντιληφθεί την αξία του να μοιραζόμαστε.
- Πόσο φθείρεις τη σχέση σας, όταν ενώ εκείνο προσπαθεί να ακουστεί, το πιέζεις να συμμορφωθεί με μια υπόδειξη, που δεν μπορεί να κατανοήσει.
- Πόσο μπερδεμένο και ματαιωμένο νιώθει, όταν το εξαναγκάζεις να μοιραστεί.
Επιπλέον, αν το παιδί μας παίζει με κάτι και σπεύδουμε να δώσουμε το παιχνίδι σε κάποιο άλλο παιδί, που το ζητά, δίνουμε τα εξής λανθασμένα μηνύματα και στα δύο παιδιά:
- Όταν ζητάω κάτι μπορώ να το έχω αμέσως.
- Δε χρειάζεται να περιμένω τη σειρά μου για να πάρω κάτι.
- Κάποιος μεγαλύτερος θα αποφασίζει για εμάς.
- Αυτό που κάνω δεν είναι σημαντικό και μπορούν να με διακόψουν όποτε αποφασίσουν οι άλλοι.
- Δεν μπορώ να υπερασπιστώ τον εαυτό μου.
Πώς μπορείς να βοηθήσεις το παιδί σου να μοιραστεί;
Έχοντας υπόψιν όσα αναφέρθηκαν και αναγνωρίζοντας τη μεγάλη αξία του να μοιραζόμαστε, είναι σημαντικό να μελετήσουμε τους τρόπους, με τους οποίους μπορούμε να διευκολύνουμε το παιδί μας προς αυτή την κατεύθυνση.
Εσύ ως γονιός αποτελείς πρότυπο για το παιδί σου. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να δώσεις εσύ πρωτίστως το παράδειγμα και το παιδί σου θα σε μιμηθεί.
Για παράδειγμα μπορείς κατά την αλληλεπίδραση με το παιδί σου να βρίσκεις ευκαιρίες, κατά τις οποίες θα αναφέρεσαι στο μοίρασμα, λέγοντας:
-Θέλεις να μοιραστώ μαζί σου αυτό που κρατάω;
-Μου αρέσει να μοιράζομαι μαζί σου τα πολύχρωμα στυλό μου και να βλέπω τις
όμορφες ζωγραφιές που φτιάχνεις.
Δώσε στα παιδιά τη δυνατότητα να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους.
Με αυτό τον τρόπο τα καθιστάς υπεύθυνα για το μοίρασμα, παύοντας να είσαι εσύ ο διαμεσολαβητής. Φαίνεται επίσης ότι πολλά παιδιά, όταν νιώσουν ότι ο γονιός τους τα εμπιστεύεται, τείνουν να βρίσκουν πολύ όμορφες λύσεις.
Μπορείς για παράδειγμα να πεις:
-Αγόρασα αυτό το παιχνίδι. Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να το μοιραστείτε, ώστε να παίξετε όλοι μαζί;
-Βλέπω ότι ο φίλος σου θέλει πολύ να παίξει με αυτό το παιχνίδι. Τι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό;
Τονίστε τα πλεονεκτήματα του μοιράσματος:
Εκμεταλλευτείτε τις ευκαιρίες που σας δίνονται, για να τονίσετε τα πλεονεκτήματα, που προκύπτουν, όταν μοιραζόμαστε κάτι με κάποιον.
Μπορείς για παράδειγμα να πεις σε 2 μικρά παιδιά που παίζουν πλάι πλάι, αλλά δεν θέλει το ένα να δώσει στο άλλο αυτό, που κρατάει:
-Αν του δώσεις το φορτηγάκι σου, θα το γεμίσει με τα πολύχρωμα τουβλάκια του και μετά θα το πάτε μαζί στο εργοτάξιο, για να χτίσετε μια πολυκατοικία.
Φρόντισε να χρωματίσεις τη φωνή σου κατάλληλα, για να δώσεις έμφαση και να τους προσελκύσεις το ενδιαφέρον.
Συζητήστε από πριν με το παιδί σας:
Πριν σας επισκεφτεί κάποιο παιδάκι, συζητήστε για τα παιχνίδια που θέλει το παιδί σας να αφήσει διαθέσιμα, ώστε να παίξει με αυτά ο μικρός του φίλος. Μην ξεχνάτε, ότι είναι απολύτως φυσιολογικό το παιδί σας να μη θέλει να μοιραστεί κάτι που αγαπά πολύ και είναι σημαντικό να μην το πιέσετε να το κάνει.
Δώστε στο παιδί σας θετική ανατροφοδότηση, όταν μοιράζεται αυθόρμητα!
Για παράδειγμα μπορείτε να πείτε:
-Σ’ ευχαριστώ που το μοιράστηκες μαζί μου.
-Μου αρέσει πολύ αυτό που μου έδωσες. Σ’ ευχαριστώ.
-Ο αδερφός σου χαίρεται πολύ, που του έδωσες το παιχνίδι για να παίξει.
Αποφύγετε εκφράσεις όπως:
-Είδες τελικά που δεν ήταν δύσκολο να μοιραστείς;
-Επιτέλους έδωσες το παιχνίδι.
Αν δεν επιθυμεί να μοιραστεί, δώστε του χώρο και χρόνο να το σκεφτεί.
Μπορείτε να πείτε στο άλλο παιδάκι που θέλει το παιχνίδι:
-Ο/Η φίλος/η σου θα σου πει πότε θα είναι έτοιμος/η να το μοιραστεί μαζί σου.
-Θέλει να το κρατήσει λίγο ακόμα. Θα τον/την ξαναρωτήσουμε πιο μετά, αν μπορείς να το πάρεις.
Μπορείτε επίσης να εξηγήσετε με απλά λόγια στο παιδάκι σας πως αυτό που θα δώσει θα το πάρει πάλι και ότι δεν θα πάψει να είναι δικό του.
Δώστε ευκαιρίες επαφής και επικοινωνίας με άλλα παιδιά.
Η επαφή με άλλα παιδιά στην παιδική χαρά ή σε κάποιο παιδότοπο, θα το βοηθήσει παράλληλα στην ενίσχυση της κοινωνικοποίησής του.
Η Ψυχολόγος και Δασκάλα Μαρία Παραγιουδάκη είναι μαμά 3 μικρών παιδιών! Απόφοιτη του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ και του Τμήματος Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ, καθώς και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Από το 2019 εργάζεται ως δασκάλα στο δημόσιο σχολείο. Έχει παρακολουθήσει προγράμματα επιμόρφωσης που αφορούν διάφορους τομείς, όπως παιδοψυχολογία, συμβουλευτική γονέων, επιστήμη των σχέσεων, ανάπτυξη του παιδιού, λογοθεραπεία, διαχείριση πένθους, διαχείριση διαζυγίου, κοινωνική και συναισθηματική αγωγή, επιθετικότητα κ.α.
Πλέον δουλεύει και ΜΕ τα παιδιά (ως δασκάλα) αλλά και για τα παιδιά (ως ψυχολόγος), στηρίζοντας τους γονείς τους να ανακαλύψουν νέους τρόπους επικοινωνίας με τα παιδιά τους και να δημιουργήσουν πιο ευτυχισμένες οικογενειακές σχέσεις μέσα από τη συμβουλευτική.
Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί της με τους ακόλουθους τρόπους:
Εmail: mariaparag@gmail.com
Instagram: https://instagram.com/psy_mama_?igshid=YmMyMTA2M2Y=
